Ìkìlọ̀ nípa ìṣípayá ìtàn: Àpilẹ̀kọ yìí jíròrò àwọn òbí Chihiro, ìfarapa Haku àti ìrìnàjò ọkọ̀ ojú irin ní apá tó tẹ̀ lé nínú fíìmù náà.
Nígbà tí Chihiro dé sí ayé àwọn ẹ̀mí, ohùn rẹ̀ kò dà bí ti ẹni tó mọ ohun tó ń ṣe. Ìyẹn jẹ́ apá kan nínú ìdùnnú tó wà nínú títẹ̀ lé e: ó ṣì ní àyè láti di ẹni tó balẹ̀.
Ṣùgbọ́n ó rọrùn láti má ṣe kíyè sí iṣẹ́ tó wà lẹ́yìn ohùn yẹn. Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan ní èdè Japanese pẹ̀lú Rumi Hiiragi, ẹni tó ṣe ohùn Chihiro nínú fíìmù ìpilẹ̀ṣẹ̀, ń fún wa ní ọ̀nà láti wo iṣẹ́ náà. Àyọkà tí olùtẹ̀wé kan ní Japan fi hàn ń fi ojú ìwòye mìíràn kún un, láti ọ̀dọ̀ òǹkọ̀wé ìtàn àròsọ Tomihiko Morimi.
Àwọn àlàyé pàtó ń jẹ́ kí ó rọrùn láti gbọ́ ìsapá Chihiro; ìtumọ̀ tí a sọ ẹni tó fúnni ní í ní kedere ń mú kí ìrìnàjò rẹ̀ yẹ fún àtúnyẹ̀wò. Ìrántí tí a tẹ̀ jáde ní 2023 ni àkọsílẹ̀ Hiiragi, kì í ṣe àkọsílẹ̀ ọ̀rọ̀ sí ọ̀rọ̀ ti ìgbà tí wọ́n ń gba ohùn sílẹ̀. Ìtumọ̀ ni ìwòye Morimi, kì í ṣe gbólóhùn nípa ète Miyazaki.
Àdánwò rẹ̀ fún ipa náà bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú ìdàrúdàpọ̀, kì í ṣe àwòrán Chihiro tó pé
Hiiragi rántí pé òun fi ohùn tí òun gbà sílẹ̀ lórí kasẹ́ẹ̀tì ránṣẹ́ láìsí ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò. Àlàyé díẹ̀ ni ó ní nípa ìtàn náà, nítorí náà ó ṣiṣẹ́ lórí àwọn ọ̀rọ̀ tí wọ́n fún un dípò lílo òye tó jinlẹ̀ nípa fíìmù náà. 1
Ìbẹ̀rẹ̀ yẹn ń sọ ohun tó wúlò nípa akọni obìnrin yìí. Gẹ́gẹ́ bí Hiiragi ṣe sọ ọ́, àdánwò náà kì í ṣe àfihàn ohun gbogbo tí Chihiro yóò di níkẹyìn. Ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ìhùwàpadà ọmọ tí kò balẹ̀.
A kò yẹ kí a sọ ìbáramu yẹn di àbá nípa bí wọ́n ṣe yan òṣèré. Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò náà kò fi ìdí múlẹ̀ pé kí ló dé tí Miyazaki fi yàn án. Síbẹ̀, ó fún wa ní ọ̀nà tó dára láti mọ ìṣe rẹ̀: fetí sí ẹni tó ń fèsì kí ó tó lè ṣàlàyé ohun tó ń ṣẹlẹ̀.
Ohùn náà wá láti àìrọrùn ìṣesí, ìhùwàpadà àti ìdí kan láti ṣèrànwọ́
Hiiragi sọ pé bí Chihiro ṣe máa ń ṣàṣìṣe nínú ìṣípò rẹ̀ mú kí ó rántí ara rẹ̀, ó sì ràn án lọ́wọ́ láti ṣe ipa náà lọ́nà àdánidá. Àkọsílẹ̀ eré náà tún ní àwọn apá tó kún fún àmì ìkọ̀wé tí ó ní láti sọ di ohùn. Nípa ìṣubú kan, ó ronú bí òun fúnra rẹ̀ yóò ṣe fèsì. 23
Ó rántí ìṣòro mìíràn: kò mọ engacho, nítorí náà Miyazaki ṣàlàyé ọ̀rọ̀ náà àti ìṣesí tí ó bá a rìn. Ìrírí òṣèré kan ni ìyẹn, kì í ṣe ẹ̀rí pé gbogbo ọmọ Japan kò mọ̀ ọ́n. Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò náà kò fi ìdí ìtàn ọ̀rọ̀ náà múlẹ̀. 2
Àmọ̀ràn olùdarí náà sì jẹ́ ti ohun tí a lè ṣe, bí ó ṣe rántí rẹ̀: Chihiro ń sapá láti ran àwọn òbí rẹ̀ àti Haku lọ́wọ́. Àkọsílẹ̀ yẹn ń fún ìsapá náà ní ète. Kò fi hàn pé wọ́n dá Chihiro lórí Hiiragi, bẹ́ẹ̀ ni kò fún wa ní kóòdù ìkọ̀kọ̀ fún àkọsílẹ̀ eré náà. 2
Nígbà tí a bá kó wọn jọ, àwọn àlàyé yìí ń mú kí ìṣe náà yẹ fún fífetísílẹ̀ dáadáa: ohùn tó ṣáájú gbólóhùn tó pé, ìṣòro ọ̀rọ̀ tí a kò mọ̀, ìkánjú tó wà nínú fífẹ́ ṣèrànwọ́. Àwọn ìmọ̀ràn fún fífetísílẹ̀ ni wọ̀nyí, kì í ṣe àwọn òtítọ́ tuntun nípa ṣíṣe fíìmù náà.
Wọ́n tún gba ohùn rẹ̀ ní apá tó tẹ̀ lé sílẹ̀ kí ó lè dun bí ẹni tó ní ìgbọ́kànlé sí i
Àlàyé tó yàtọ̀ jù lọ wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ òpin ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò náà. Hiiragi rántí pé ó padà ní nǹkan bí oṣù kan ṣáájú ìtújáde láti tún gba apá tó bẹ̀rẹ̀ nígbà tí Chihiro ń ran Haku tó farapa lọ́wọ́ títí dé òpin sílẹ̀. Ó sọ pé Miyazaki fẹ́ ohùn tó ní ìgbọ́kànlé sí i ní apá tó tẹ̀ lé láti fi ìdàgbàsókè Chihiro hàn. 3
A kò yẹ kí a dín àlàyé Japanese náà kù sí “ohùn tó jinlẹ̀ sí i.” Ìgbọ́kànlé kì í ṣe ohun kan náà pẹ̀lú ìpele gíga tàbí ìsàlẹ̀ ohùn, àkọsílẹ̀ yìí kò sì sọ pé wọ́n tún gba gbogbo ohùn inú fíìmù náà sílẹ̀.
Nígbà àtúnwò, ìbéèrè tó wúlò fún fífetísílẹ̀ ni: báwo ni ohùn Chihiro ṣe rí nígbà tí ó ń gbìyànjú láti ṣe ohun kan, ní ìfiwéra pẹ̀lú ìgbà tí ó kọ́kọ́ ń gbìyànjú láti lóye? O kò nílò láti ka gbogbo ìyàtọ̀ sí àṣẹ olùdarí tí a kọ sínú àkọsílẹ̀. Àkọsílẹ̀ àtúngbà ohùn náà kàn fún ọ ní ìdí láti túbọ̀ kíyè sí ohùn náà.
Òǹkọ̀wé ìtàn àròsọ kan ní Japan ka ìrìnàjò ọkọ̀ ojú irin sí ìrìnàjò kejì
Ní apá ìbẹ̀rẹ̀ tó ní àwọn àwòrán nínú Ghibli’s Textbook 12: Spirited Away, Morimi ṣàfihàn Chihiro bí ẹni tó ṣe ìrìnàjò méjì. Lákọ̀ọ́kọ́, ó wọ ayé ilé ìwẹ̀; lẹ́yìn náà ó tẹ̀ síwájú lórí ọkọ̀ ojú irin lẹ́yìn tí ó ti dá òtítọ́ ayé tuntun kan sílẹ̀ níbẹ̀. 4
Ìtumọ̀ òǹkọ̀wé ìtàn àròsọ ni èyí, kì í ṣe òtítọ́ nípa ṣíṣe fíìmù náà. Iye rẹ̀ wà nínú ìyípadà ojú ìwòye tó ń ké sí. Dípò kíkà ìrìnàjò ọkọ̀ ojú irin sí àkókò ìdákẹ́jẹ díẹ̀ lásán, ronú ohun tí ó túmọ̀ sí láti fi ibi kan sílẹ̀ lẹ́yìn tí o ti kọ́ bí o ṣe lè gbé níbẹ̀.
O kò nílò láti fara mọ́ Morimi láti rí ìbéèrè náà wúlò. Ìtumọ̀ tó dára ń fún ọ ní ohun kan tí o lè dán wò pẹ̀lú iṣẹ́ náà, dípò béèrè pé kí o gba ìdáhùn tó fara sin gbọ́.
Chihiro lè bẹ̀rù, má mọ bí yóò ṣe hùwà nírọ̀rùn, kí ó sì pinnu láìjẹ́ pé ọ̀kan ń pa èkejì rẹ́. Àwọn orísun yìí ń fún wa ní ọ̀nà fífetísílẹ̀ àti ìbéèrè láti mú lọ sí àtúnwò mìíràn.
Ní àtúnwò tó kàn, fetí sílẹ̀ kí o tó wá àṣírí. Ọ̀pọ̀ ohun wà láti kíyè sí nínú bí ó ṣe ń kojú ìṣẹ́jú tó kàn.
Àwọn orísun
1 Nana Naka, ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò pẹ̀lú Rumi Hiiragi, Bunshun Online, ọjọ́ 6 Oṣù Ṣẹ́rẹ́, 2023, ojú ìwé 1: https://bunshun.jp/articles/-/59910
2 Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan náà, ojú ìwé 3, àwọn ìdáhùn nípa àkọsílẹ̀ eré, àmọ̀ràn olùdarí àti engacho: https://bunshun.jp/articles/-/59910?page=3
3 Ìfọ̀rọ̀wánilẹ́nuwò kan náà, ojú ìwé 4, àwọn ìdáhùn nípa ìṣe àti àtúngbà ohùn sílẹ̀: https://bunshun.jp/articles/-/59910?page=4
4 Ghibli’s Textbook 12: Spirited Away, àwọn olóòtú Studio Ghibli àti Bunshun Bunko, 2016, ISBN 9784168120114. Àyọkà láti ọwọ́ olùtẹ̀wé fúnra rẹ̀, apá ìbẹ̀rẹ̀ Tomihiko Morimi; àwòrán 2 àti 9 nínú àyọkà, àwọn nọ́ńbà ojú ìwé tí a tẹ̀ kò hàn: https://books.bunshun.jp/list/browsing/9784168120114